Cờ Tướng là một trò chơi hấp dẫn thiên về tính trí tuệ được nhiều người yêu thích và đam mê. Thế nhưng, khi được hỏi nguồn gốc cờ Tướng được bắt nguồn từ đâu thì không phải ai cũng biết. Theo nhiều người cho rằng, cờ Tướng được xuất phát từ Trung Quốc. Tuy nhiên, lại có nhiều giả thiết cho rằng bộ môn này có nguồn gốc từ Ấn Độ. Vậy sự thật như thế nào. Cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây của Topgamehot.net nhé!

Cờ Tướng là gì?

Cờ Tướng được xem là trò chơi đánh cờ phổ biến với rất nhiều giải đấu có quy mô lớn nhỏ khác nhau được tổ chức hàng năm trên thế giới. Tại Việt Nam, trò chơi này là một thú vui tao nhã được nhiều người ưa chuộng ở mọi độ tuổi.

Một ván cờ Tướng sẽ có 2 người chơi. Bàn cờ Tướng gồm có 32 quân cờ được chia thành 16 quân đen và 16 quân đỏ. Mỗi người chơi sẽ có 16 quân cờ gồm các quân: 5 quân Tốt, 2 quân Mã, 2 quân Pháo, 2 quân Xe, 2 quân Tượng, 2 quân Sĩ, 1 quân Tướng. Trong đó, Tướng sẽ là quân quan trọng nhất.

co tuong la gico tuong la gi
Cờ Tướng – Một trò chơi trí tuệ được rất nhiều người ưa chuộng

Khi bắt đầu ván cờ, bạn sẽ thực hiện di chuyên các quân cờ của mình với mục đích là bắt được Tướng của đối phương. Khi 1 trong 2 người chơi bị chiếu Tướng nhưng không thể giải được thì ván cờ sẽ kết thúc.

Thông thường, mỗi ván cờ Tướng sẽ kéo dài khoảng 15-20 phút. Tuy nhiên, thời gian có thể kéo dài hơn rất nhiều với những ván cờ đẳng cấp của các kỳ thủ với lối chơi xuất sắc. Cờ Tướng không chỉ giúp người chơi giải trí sau những giờ làm việc mệt mỏi mà còn giúp rèn luyện trí thông minh cũng như lối tư duy có hệ thống.

Nguồn gốc Cờ Tướng bắt nguồn từ đâu?

Nguồn gốc cờ Tướng luôn là một chủ đề rất thú vị và cho đến nay thì vẫn còn rất nhiều người đang tranh luận về vấn đề này. Hiện tại, trên thế giới có 2 quan điểm về sự ra đời của trò chơi này:

  • Quan điểm 1: Cờ Tướng được phát triền từ cờ Lục Bác của Trung Quốc. Cờ Lục Bác du nhập vào Ấn Độ và phát triển thành Saturanga. Sau đó Saturanga lại du nhập ngược du nhập vào Trung Quốc và kết hợp với cờ Tướng đang có để trở thành bộ môn cờ Tướng như ngày nay.
  • Quan điểm 2: Cờ Tướng có xuất xứ từ cờ Saturanga của người Ấn Độ. Sau đó du nhập vào Trung Quốc và phát triển thành cờ Tướng. Hoàn toàn không liên quan gì đến cờ Lục Bác.
nguon goc co tuongnguon goc co tuong
Nguồn gốc cờ Tướng được bắt nguồn từ Ấn Độ hay Trung Quốc?

Quan điểm 1 được sự ủng hộ phần lớn từ các trang web của Trung Quốc, trong đó có cả wikipedia tiếng Trung. Theo giả thuyết này, cờ Tướng đã có ở Trung Quốc từ rất lâu trước khi người Ấn Độ có Saturanga. Còn quan điểm 2 được các học giả phương Tây và cả trang web wikipedia tiếng Việt ủng hộ.

Song, cả 2 giả thuyết trên đều đồng thuận rằng cờ Tướng được ra đời từ thế kỷ thứ VII và có xuất xứ liên quan đến cờ Saturanga của Ấn Độ. Đây là một loại cờ cổ được phát minh từ người Ấn vào thế kỷ V – VI. Tức là nó có trước cờ Tướng khoảng 200 năm. Sau đó, cờ này đi về phương Tây để phát triển thành cờ Vua, tiếp đến là du nhập về phương Đông phát triển thành cờ Tướng.

Đó cũng chính là lý do mà tại sao 2 bộ môn cờ Vua và cờ Tướng có nhiều đền tương đồng đến vậy, từ quân cờ cho đến chiến thuật,…. Vậy nên, giả thuyết về nguồn gốc cờ Tướng được bắt nguồn từ Ấn Độ có nhiều phần chính xác hơn.

Bề dày lịch sử Cờ Tướng qua một số cải tiến của người Trung Quốc

Trải qua nhiều thế kỷ, cho đến nay bộ môn cờ Tướng đã được người Trung Quốc cải tiến rất nhiều. Cụ thể như sau:

Về cách đặt cờ

Người Trung Quốc đã tiến hành đặt những quân cờ ở giao điểm của các ô chứ không phải ở trên ô. Điều này sẽ làm cho bàn cơ tăng số điểm đi quân từ 64 lên thành 81, số quân ở hàng cuối cùng được tăng từ 8 lên 9. Giờ đây quân Tướng được đặt ở chính giữa trục bàn cờ và được thêm quân Sĩ vào bên cạnh Tướng nhằm đảm bảo tính cân đối của bàn cờ.

thay doi cach dat cothay doi cach dat co
Số điểm đi quân trong cờ Tướng được tăng từ 64 lên tới 81 điểm

Bổ sung thêm Cửu cung

Điều này thể hiện rõ ràng về tư duy của người phương Đông. Đã là quốc gia thì phải có cung cấm, quân Tướng và Sĩ sẽ không thể đi khắp bàn cờ như trong cờ Saturanga. Do đó, chữ X trước mặt Tướng được thêm vào để tạo thành Cửu Cung.

Thay đổi hình dáng của các quân cờ

Trong cờ Saturanga, các quân cờ có hình dáng là những hình khối. Tuy nhiên, với cờ Tướng thì các quân cờ đều trông rất đều nhau và được ký hiệu bằng các chữ tiếng Hán. Hình dạng tròn với bề mặt dẹt, phẳng của quân cờ Tướng như ngày hôm nay là được bắt đầu từ thời Tống (960-1279).

thay doi hinh dang quan cothay doi hinh dang quan co
Hình dáng các quân cờ được thay đổi thành hình tròn với bề mặt phẳng

Việc thay đổi hình dáng của các quân cờ được lý giải là do thời đó điều kiện kinh tế chưa sản xuất được bộ cờ có hình khối phức tạp như cờ Vua. Gần đây, có rất nhiều ý kiến đề nghị cải biến hình dáng của quân cờ Tướng. Thực tế, người ta đã đưa ra những phác thảo của quân cờ mới bằng hình tượng thay cho chữ viết như hiện tại. Đặc biệt là khi cờ Tướng được chơi ở những nước không sử dụng tiếng Trung Quốc.

Có thêm Pháo, sông (Hà)

Quân Pháo được bổ sung thêm từ cuối thời nhà Đường (618 – 907). Trong bàn cờ Tướng, đây là quân cờ ra đời muộn nhất. Nhiều ý kiến cho rằng, quân Pháo xuất hiện muộn là do thời đó không có pháo binh. Nhưng sự thật thì không phải vậy. Bởi pháo binh xuất hiện rất sớm trong chiến tranh thời xưa. Lý do khiến Pháo được bổ sung muộn là bàn cờ không đủ rộng. Bàn có 64 ô nên nếu muốn thêm Pháo thì cũng cần phải nghiên cứu kỹ càng để xem nên đặt ở đâu khi mà quân 2 bên đã đông nghẹt các quân. Vì thế, bàn cờ có thêm quân Pháo là nhờ số điểm đặt quân nhiều hơn, từ 64 tăng lên 81.

bo sung them quan phaobo sung them quan phao
Từ cuối thời nhà Đường (618 – 907) quân Pháo được ra đời

Tuy nhiên, để có được vị trí đứng như ngày nay thì hàng chốt phải đẩy rất xa lên phía trước. Kết quả là không ai dám tấn công chốt vì chỉ cần tiến lên 1 bước thì sẽ bị chốt đối phương ăn mất. Do đó mà “Sông” ngăn cách giữa bàn cờ được ra đời đã tạo thêm không gian ngăn cách 2 bên. Đồng thời là 9 điểm đặt quân nữa được tăng lên. Như vậy, tổng cộng bàn cờ Tướng hiện tại đã có 90 điểm so với 64. Đây là một sự cải cách đáng kể của người Trung Quốc.

Về các vị trí của các quân cờ

Như đã nói ở trên, bàn cờ Tướng sẽ có 32 quân cờ. Một bên sẽ cầm 16 quân đen và một bên cầm 16 quân đỏ gồm các quân sau: 1 quân Tướng, 2 Tượng, 2 Sĩ, 2 quân Pháo, 2 Xe, 2 Mã và 5 quân Tốt. Bàn cờ được phân chia rõ ràng bởi khoảng trống ở giữa.

Mỗi bên sẽ sắp xếp vị trí của các quân cờ bên phía của mình như hình dưới đây:

vi tri cac quan covi tri cac quan co
Sắp xếp vị trí các quân cờ trên bàn cờ Tướng

Mục đích và ý nghĩa của một ván Cờ Tướng

Tương tự như cờ Vua, cờ Tướng cũng được chơi bởi 2 người. Mỗi bên sẽ sử dụng một màu đỏ hoặc đen tùy ý và mỗi ván cờ đều có mục đích cũng như ý nghĩa chung. Nhằm thể hiện lối đánh chiến lược và trí tuệ của người chơi.

Về mục đích

Khi chơi cờ Tướng, mỗi người sẽ đều hướng đến một mục đích chung đó là làm sao để đi quân chiếu Tướng đối phương càng sớm càng tốt nhưng phải đúng luật. Bàn cờ được thiết kế hình chữ nhật, gồm 9 đường dọc giao cắt với 10 đường ngang tạo thành 90 giao điểm.

Phía giữa bàn cờ Tướng sẽ có một khoảng trống được gọi là Sông ngăn cách bàn cờ thành 2 bên đối xứng. Tại các đường dọc 4-5-6 hợp thành 4 ô được gọi chung là cung Tướng. Thêm đường xuyên chéo ở 4 ô để cho quân Sĩ di chuyển. Các đường dọc từ phải sang trái được đánh số từ 1 đến 9 thuộc bên đỏ và đường dọc bên đen được đánh số từ 9 tới 1 từ phải qua trái.

Ý nghĩa

Trong lịch sử Trung Hoa, nước Sở và nước Hán có mối thù sâu nặng. Vì thế, con Sông ngăn cách 2 bên giữa bàn cờ Tướng thường được ghi “Sở hà Hán giới” bằng chữ Hán chính là như vậy.

muc dich cua co tuongmuc dich cua co tuong
Mỗi ván cờ Tướng sẽ đều chung một mục đích và ý nghĩa

Mỗi ván cờ ban đầu phải có đủ 32 quân chia đều cho 2 bên, mỗi bên 16 quân đỏ và 16 quân đen gồm có 7 loại quân. Mặc dù tên quân cờ của mỗi bên có thể viết khác nhau giữa 2 bên nhưng giá trị của từng quân và cách đi cũng chúng không hề thay đổi.

Điều này tạo nên sự cân bằng về năng lực và lãnh địa của hai bên giống như nước Sở và nước Hán, không bên nào hơn và bắt đầu phân tranh thiên hạ.

Như vậy, qua bài viết này chắc hẳn bạn đã hiểu rõ hơn về nguồn gốc cờ Tướng, một tinh hoa văn hóa dân gian của người Việt Nam. Ngoài ra, để đón đọc thêm những bài viết hấp dẫn khác về trò chơi trí tuệ này, bạn hãy truy cập website Topgamehot.net ngay bây giờ.

jarvit